Kaçak akım rölesi, evinizdeki en önemli güvenlik cihazıdır ama çoğu zaman en az anlaşılanıdır. Atmaya başladığında insanlar onu bir sorun olarak görür; oysa röle, bir sorunu yakaladığı için atar. Bu yazıda rölenin ne yaptığını, neden attığını ve atınca neler yapmanız gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.
Kaçak Akım Rölesi Ne Yapar?
Normalde fazdan giden akım, nötr üzerinden aynen geri döner. Bir kablo izolasyonu hasar gördüğünde veya bir insan gerilimli bir parçaya dokunduğunda akımın bir kısmı toprağa "kaçar". Röle, giden ve dönen akım arasındaki bu farkı milisaniyeler içinde algılar ve devreyi keser. Konutlarda genellikle 30 mA hassasiyetli röleler kullanılır; bu değer, insan hayatını korumak için seçilmiştir.
Sigorta kabloyu korur, kaçak akım rölesi ise insanı korur. İkisi birbirinin yerini tutmaz.
Rölenin Atmasının Yaygın Nedenleri
Nem ve Su
Banyo aspiratörü, balkondaki priz, dış cephe aydınlatması veya bahçe armatürleri nem aldığında küçük kaçaklar oluşur. Yağmurlu günlerde ya da sabah duş saatlerinde atan röle bu duruma işaret eder.
Arızalı Ev Aletleri
Rezistanslı cihazlar (çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın, termosifon, su ısıtıcısı) rezistans yıprandığında gövdeye kaçak yapabilir. Röle, çoğu zaman bu cihazlardan biri çalışmaya başladığında atar.
Yıpranmış Kablo İzolasyonu
Eski binalarda yıllar içinde sertleşip çatlayan kablo izolasyonu, duvar içinde küçük ama sürekli kaçaklara yol açar. Bu tür kaçakları bulmak ölçüm gerektirir.
Nötr ve Toprak Hattının Karışması
Hatalı yapılmış bir bağlantıda nötr ve toprak iletkenleri bir yerde birleştirilmişse röle sebepsiz gibi görünen şekilde atar. Özellikle sonradan eklenen priz ve hatlarda sık rastlanır.
Toplam Küçük Kaçaklar
Tek bir büyük arıza olmasa da çok sayıda cihazın küçük kaçakları toplanarak rölenin eşiğine ulaşabilir. Bu durumda hatları ayrı rölelere bölmek çözüm olabilir.
Röle Arızası
Röleler de mekanik cihazlardır. Test butonuna basıldığında atmayan ya da hiçbir yük yokken atan bir röle değiştirilmelidir.
Evde Güvenli Kontrol Adımları
- Tüm cihazların fişlerini çekin ve rölenin ardından gelen sigortaları kapatın.
- Röleyi kaldırın. Tutuyorsa sigortaları birer birer açın.
- Röleyi attıran sigortayı bulduğunuzda o hattaki cihazları sırayla takarak deneyin.
- Sorun bir cihazdaysa cihazı kullanmayı bırakın ve servisine gösterin.
- Hiçbir cihaz takılı değilken bile röle atıyorsa sorun tesisattadır; bu noktada durun.
Ayda bir rölenin üzerindeki "T" (test) butonuna basmanızı öneririz. Röle atmalıdır; atmıyorsa sizi korumuyor demektir.
Asla Yapılmaması Gerekenler
- Röleyi devreden çıkarmak veya köprülemek: Bu, evdeki hayat sigortasını söküp atmak demektir.
- Daha az hassas bir röle taktırmak: 300 mA gibi değerler yangın koruması içindir, insanı korumaz.
- Islak elle veya ıslak zeminde sigorta kutusuna müdahale etmek.
Profesyonel Destek
Röle sürekli atıyor ve kaynağı bulunamıyorsa, izolasyon ölçümü yapılması gerekir. Akif Elektrik olarak Anadolu Yakası'nda 11 ilçede kaçak akım rölesi montajı ve arızası için hizmet veriyoruz. Ekibimiz hatları tek tek ölçerek kaçağın yerini bulur, gerekli onarımı yapar ve rölenin doğru çalıştığını test eder. Evinizde hiç kaçak akım rölesi yoksa, bu eksiği gidermek yapabileceğiniz en değerli güvenlik yatırımlarından biridir.